Η συνήθεια των Κρητικών να τρέφονται αποκλειστικά σχεδόν με τα προϊόντα που παρήγαγε η γης τους, τους βοήθησε κατά πολύ να επιβιώσουν κάτω από  εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες , όπως τότε που το νησί τους κατακτήθηκε διαδοχικά από τους Άραβες, (824-961), και τους Ενετούς(1204-1669)

Η πιο σημαντική αλλαγή στην Κρητική διατροφή φαίνεται πως συνέβη μόνο όταν άρχισαν να διαδίδονται στο νησί προϊόντα, όπως η πατάτα και η ντομάτα, που ήρθαν από το Νέο Κόσμο.. Έτσι, στην πλούσια διατροφή των Κρητικών προστέθηκε ακόμη ένα προϊόν.

Στο Μεσαίωνα τα όσπρια και τα  χόρτα ήταν η τροφή των φτωχών αγροτών της Κρήτης. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει πως έλειπαν από το τραπέζι των πλουσίων, αλλά οι αστικές οικογένειες μπορούσαν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη ποικιλία τροφών και περισσότερες γεύσεις.

Το μάζεμα των χόρτων από τους αγρούς ήταν  δουλειά των γυναικών, κι ο Χορτάτζης εκθειάζει τη γυναίκα που «δεν άφηνε δουλειά να τηνε χάση»:
«Ολημερνίς εμάζωνε χόρτ’ απού το λιβάδι, γή ‘πλαθε γή ‘κοσκίνιζε γή εφαινεν ως το βράδυ» (Πανώρια, Β92-94)
Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας οι Κρήτες χρησιμοποιούσαν επίσης πολύ τα άγρια χόρτα και τα βότανα και για την παρασκευή φαρμάκων. Ο Χορτάτζης μιλά για ένα γέρο που:

«Με χόρτα λέσι μια ‘λοιφή πως κάνει και με γάλα Και μετά κείνη γίνουνται θαμάσματα μεγάλα: Οι μαύρες την αλείφουνται και το ζημιό ξασπρίζου κ’ οι γράδες εις τα νιάτα τως πάλι ξαναγυρίζου….» (Πανώρια, Α273-277)

Από τα καλλιεργήσιμα λαχανικά  χρησιμοποιούσαν τα ίδια με εκείνα που καλλιεργούνταν και τα προγενέστερα χρόνια, αλλά έως ακόμη και σήμερα στους Κρητικούς κήπους, όπως σταμναγκάθι, ραδίκια,  αγαλατσίδα και άλλα.